Nga – Ukraine vừa bắn phá, vừa nói chuyện “hòa bình”: EU tính dùng 140 tỷ euro tài sản Nga, Moscow phớt lờ kế hoạch của Trump

1. Chiến sự chưa hạ nhiệt: tập kích mới, Ukraine lại chìm trong cảnh cúp điện

Những ngày cuối tháng 11, chiến sự trên đất Ukraine vẫn leo thang:

Quân đội Nga tiếp tục tăng cường tấn công bằng drone và tên lửa vào hạ tầng năng lượng và đô thị lớn của Ukraine.

Nhiều đợt không kích tập trung vào nhà máy điện, trạm biến áp, kho nhiên liệu, khiến hệ thống điện quốc gia bị quá tải.

Công ty truyền tải điện quốc gia Ukrenergo cảnh báo cắt điện luân phiên 8–16 giờ mỗi ngày tại hầu hết các vùng để ổn định lưới điện giữa lúc thời tiết bắt đầu xuống gần 0°C.

Báo cáo của Liên Hợp Quốc cho biết, các đợt tấn công mới đã làm số lượng nạn nhân dân thường tăng lên, đồng thời đẩy hơn chục triệu người Ukraine vào cảnh thiếu điện, thiếu sưởi ngay trước mùa đông.

Nói dễ hiểu: trên chiến trường, bom đạn vẫn rơi; còn trong nhà dân, bóng tối và rét buốt đang trở lại – lần thứ ba liên tiếp kể từ khi xung đột nổ ra năm 2022.

2. Kế hoạch hòa bình của Trump: Washington nói nhiều, Moscow nói “chưa bàn gì cả”

Trong bối cảnh đó, câu chuyện “kế hoạch hòa bình Ukraine” do chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy đang gây tranh cãi:

Tuần trước, báo Mỹ tiết lộ một bản đề xuất 28 điểm do Nhà Trắng soạn, hướng tới chấm dứt chiến tranh và định hình lại trật tự an ninh ở châu Âu.

Kế hoạch này được cho là đã gửi cho Kyiv, trong khi các đặc phái viên của Trump được cử đi gặp phía Nga.

Tuy nhiên, phía Nga tỏ ra khá lạnh nhạt:

Thứ trưởng ngoại giao Nga Sergei Ryabkov nói Moscow “chưa sẵn sàng công khai bàn chi tiết kế hoạch của Mỹ”, và cần “thêm thời gian, thêm trao đổi chuyên gia”.

Cố vấn chính sách đối ngoại của Điện Kremlin Yury Ushakov cũng khẳng định trong cuộc họp báo tại Moscow rằng kế hoạch này chưa được thảo luận một cách thực chất với Nga, dù Moscow đã “nhận được bản thảo mới nhất”.

Nói cách khác, Mỹ muốn đẩy nhanh đàm phán, nhưng Nga không muốn bị xem là đã “xuống nước” trước khi đạt được mục tiêu quân sự trên chiến trường.

3. EU chạy đua dùng tài sản Nga đóng băng: 140 tỷ euro cho Ukraine vay?

Trong khi Washington nói chuyện “hòa bình”, châu Âu đang tập trung vào chuyện tiền:

Tại Brussels, các quan chức EU thúc đẩy kế hoạch dùng khoảng 140 tỷ euro tài sản ngân hàng trung ương Nga đang bị đóng băng ở châu Âu để cho Ukraine vay.

Cụ thể, thay vì tịch thu tài sản (rất dễ vướng luật quốc tế), EU muốn thiết kế một “khoản vay bồi thường” (reparation loan):

Số tiền 140 tỷ euro đứng tên Nga được đem ra thế chấp,

EU sẽ vay chung rồi cho Ukraine vay lại để dùng cho quốc phòng và chi tiêu ngân sách giai đoạn 2026–2027,

Sau này, khi Nga trả bồi thường chiến tranh, Ukraine sẽ dùng tiền đó trả ngược cho EU.

Nhưng kế hoạch này không hề suôn sẻ:

Bỉ – nơi đặt hệ thống thanh toán Euroclear giữ phần lớn tài sản Nga – lo lắng rằng nếu Nga kiện đòi lại tiền, ngân sách Bỉ có thể là bên chịu rủi ro.

Một số nước EU khác cũng sợ bị Nga trả đũa về kinh tế hoặc pháp lý, nên vẫn chần chừ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phải lên tiếng trấn an:

EU “sẽ tuân thủ đầy đủ luật pháp quốc tế” và “không được có chuyện đơn phương xé nhỏ lãnh thổ của một quốc gia chỉ để đổi lấy hòa bình trên giấy”.

4. Ý nghĩa: chiến tranh chưa dừng, nhưng thế giới đã bước vào “cuộc chiến tiền bạc và điều khoản hòa bình”

Từ góc nhìn người đọc bình thường (nhất là cộng đồng người Việt ở hải ngoại), bức tranh hiện tại có thể tóm lại như sau:

Bom đạn vẫn rơi đều

Nga tiếp tục đánh sâu vào hệ thống điện, khiến hàng triệu người Ukraine có nguy cơ trải qua mùa đông thứ ba trong cảnh cúp điện, thiếu sưởi.

Mỹ muốn ghi dấu ấn với “kế hoạch hòa bình Trump”

Nếu được chấp nhận, đây sẽ là thỏa thuận lịch sử, ảnh hưởng lâu dài đến an ninh châu Âu và quan hệ Nga–Mỹ.

Nhưng hiện tại, Nga chưa muốn nói rõ “có” hay “không”, còn Ukraine cũng tỏ ra thận trọng vì nhiều điều khoản bị cho là bất lợi.

EU thì gồng mình lo tiền cho Ukraine

Việc dùng tài sản Nga đóng băng là một ý tưởng vừa mang tính trừng phạt, vừa mang tính hỗ trợ, nhưng cực kỳ nhạy cảm về pháp lý.

Nếu phương án 140 tỷ euro thành công, Ukraine sẽ có nguồn tiền ổn định vài năm tới, giảm nguy cơ vỡ nợ hoặc hụt ngân sách. Nếu thất bại, EU lại phải tìm tiền từ chính túi mình.

5. Người Việt nên quan tâm gì?

Chiến tranh ở Ukraine tưởng như xa, nhưng lại ảnh hưởng tới:

Giá năng lượng, lạm phát toàn cầu, từ tiền điện, xăng dầu cho tới giá lương thực.

Quan hệ giữa Mỹ – EU – Nga – Trung Quốc, kéo theo nhiều hệ quả về kinh tế, thị trường tài chính, kiều hối, việc làm…

Với cộng đồng người Việt ở Mỹ và các nước phát triển, việc hiểu bối cảnh:

Giúp bạn đọc tin chính trị – kinh tế không bị “lạc nhịp”,

Dễ dự đoán hơn xu hướng giá xăng, lãi suất, biến động kinh tế trong thời gian tới.

Vietlinker sẽ tiếp tục cập nhật những chuyển động lớn của cuộc chiến Ukraine, các kế hoạch hòa bình và những toan tính phía sau để bạn có cái nhìn toàn cảnh, ngắn gọn và dễ hiểu nhất.

Bản quyền nội dung

© 2025 VietLinker.com – Nội dung được biên soạn độc quyền cho Vietlinker, dành riêng cho cộng đồng người Việt toàn cầu. Nghiêm cấm sao chép, trích dẫn hoặc sử dụng lại dưới mọi hình thức khi chưa có sự cho phép bằng văn bản của Vietlinker.